વીસ શોધ માટે,
વીસ સ્મૃતિ માટે

વીસ યુનિવર્સિટીઓ, શોધ માટે બનેલી, ડિગ્રીઓ માટે નહીં

આશરે વીસ મોટી બહુવિષયક સંશોધન યુનિવર્સિટીઓનું એક રાષ્ટ્રીય નેટવર્ક, જે ભૌગોલિક રીતે ફેલાયેલું હોય અને સરકારી પ્રયોગશાળાઓ, હોસ્પિટલો, ઉદ્યોગ, સ્ટાર્ટ-અપ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન નેટવર્ક સાથે જોડાયેલું હોય.

પ્રાથમિકતાના સમૂહો

તેમાંથી કંઈ નીપજશે કે નહીં, તે ખરેખર શું નક્કી કરે છે

મૂળ સંકલ્પનાએ યોગ્ય ક્ષેત્રો ગણાવ્યાં હતાં. વધુ કઠિન પ્રશ્ન — જે મૂળ દસ્તાવેજમાં ખુલ્લો છોડી દેવાયો હતો — શાસન અને ભંડોળનો છે. ઇમારત કરતાં ચાર પ્રતિબદ્ધતાઓ વધુ મહત્ત્વની છે:

• દસ વર્ષની એકમુશ્ત ગ્રાન્ટ, સ્વતંત્ર બોર્ડ સાથે. જે સંશોધન સંસ્થાઓનું મૂલ્યાંકન વાર્ષિક બજેટ-ચક્ર પર થાય છે, તે વાર્ષિક બજેટ-ચક્ર જેવું જ કામ કરે છે.
• સહિયારાં રાષ્ટ્રીય ઉપકરણો, જે કોઈ પણ ભારતીય પ્રયોગશાળા બુક કરી શકે, જેથી રાજ્યની યુનિવર્સિટીનું નાનું જૂથ પણ વિશ્વસ્તરીય સાધનો સુધી પહોંચી શકે.
• સંશોધકો માટે પેટન્ટ, લાઇસન્સિંગ અને સ્પિન-આઉટ કંપનીઓમાં હિસ્સેદારી અંગે સ્પષ્ટ નીતિ, જે દરેક કેસમાં અલગથી વાટાઘાટ કરવાને બદલે અગાઉથી નક્કી હોય.
• દસ નિશ્ચિત મહાપડકારો, દાયકાનાં લક્ષ્યો સાથે, જેની સામે નેટવર્કનું જાહેરમાં મૂલ્યાંકન થાય — જેથી સફળતાનો અર્થ પરિણામ હોય, રિબન કાપવાના કાર્યક્રમો નહીં.

વિશ્વ માટે ખુલ્લું, પણ સ્તરો સાથે

આ સંસ્થાઓએ વિદેશમાં વસતા ભારતીયો સહિત ક્યાંયથી પણ અસાધારણ વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, પ્રાધ્યાપકો અને સ્થાપકોની, કાયમી નિમણૂક તરફ લઈ જતી (ટેન્યોર-ટ્રેક) શરતો પર, સક્રિયપણે ભરતી કરવી જોઈએ. આકાંક્ષા તક્ષશિલા અને નાલંદાના આત્માની છે — એવું સ્થળ જ્યાં વિદ્વાનો દૂર દૂરથી આવે — તેમના સંસ્થાગત સ્વરૂપની નહીં.

ખુલ્લાપણું સંશોધન નીતિશાસ્ત્ર, જૈવ-સલામતી, સાયબર સુરક્ષા, નિકાસ-નિયંત્રણના પાલન અને ખરેખર સંવેદનશીલ સંરક્ષણ કાર્યના રક્ષણ સાથે સાથે ચાલે છે. ટાળવા જેવી ભૂલ એ છે કે દરેક સંશોધન ક્ષેત્રને એકસરખું ખુલ્લું, અથવા એકસરખું ગુપ્ત ગણવું.